Türkiye genelinde kira uyuşmazlıkları sıcaklığını korurken, mülk sahipleri ve kiracılar için kritik “beş yıl” eşiğine dair önemli uyarılar geldi. Tüketiciler Birliği Antalya Şube Başkanı Neşet Gündüz, kira artışlarında yasal sınır olan 12 aylık TÜFE ortalamasının hangi şartlarda aşılabileceğine dair hukuki yol haritasını paylaştı.
İlk 5 Yılda TÜFE Kalkanı Devrede
Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesi uyarınca, kira sözleşmelerinin ilk beş yılında yapılacak artışlar, 12 aylık TÜFE ortalamasıyla sınırlandırılmış durumda. Gündüz, bu süre zarfında mülk sahiplerinin enflasyon rakamlarının üzerinde bir zam talep etme hakkının bulunmadığını, kiracıların yasal olarak bu oranla korunduğunu hatırlattı.
5. Yıl Tamamlanınca Senaryo Değişiyor
Ancak sözleşmede beşinci yılın geride bırakılmasıyla birlikte, mülk sahipleri için yeni bir hukuki kapı açılıyor: Kira Tespit Davası. Başkan Gündüz, beş yılın dolmasının ardından TÜFE barajının tek başına bir sınırlayıcı olmaktan çıktığını belirtti. Eğer mevcut kira bedeli bölgedeki emsal artışların ve piyasa rayicinin çok altında kalmışsa, mülk sahipleri mahkemeye başvurarak yeni bir bedel belirlenmesini isteyebiliyor. Bu süreçte mahkeme;
- Bölgedeki emsal kira bedellerini,
- Taşınmazın güncel durumunu,
- Hakkaniyet indirimlerini
göz önünde bulundurarak yeni bir kira rakamı tayin ediyor.
Mahkemeden Önce “Zorunlu Arabulucu” Kapısı
Kira uyuşmazlıklarının yargı yükünü hafifletmek adına uygulanan zorunlu arabuluculuk süreci, bu davaların da ön şartı niteliğinde. Gündüz, tarafların doğrudan dava açamayacağını, öncelikle bir arabulucu eşliğinde uzlaşma masasına oturmalarının kanuni bir zorunluluk olduğunu vurguladı.
Hem ev sahiplerinin hem de kiracıların hak kaybı yaşamaması için yasal takvimi yakından takip etmeleri gerektiğini belirten Gündüz, doğru bilgilenmenin toplumsal barış için kritik önemde olduğunun altını çizdi.