Apartman ve site yaşamında en çok tartışılan konulardan biri de alt hatlarda ikamet eden kat maliklerinin asansör bakım, onarım ve işletme giderlerine katılıp katılmayacağıdır. Özellikle zemin veya birinci katta oturan birçok daire sahibi, “Biz asansör kullanmıyoruz” diyerek bu masraflara ortak olmak istemez. Hukukçu Tamer Heper, bu konudaki yasal hakları ve izlenmesi gereken yolları kaleme aldı.
Kullanım Oranına Göre Masraf Paylaşımı Mümkün Mü?
Kişisel kullanım alışkanlıklarına veya kullanım sıklığına göre bir gider paylaşımının hukuken mümkün olmadığını belirten Heper, konuyu şu örnekle özetliyor:
“Alt katta oturan kullanım ihtiyacı duymadığı için ödemek istemezse, üst kata doğru çıktıkça masraf payının artması gerekir. Peki, üst katta tek başına yaşayan bir kişi ‘Ben günde bir kez biniyorum’ derse veya alt katta oturan geniş bir aile ‘Üst kat benden daha çok biniyor’ derse ne olacak? İşte bu nedenle kişisel beyana göre bir gider paylaşımı modeli uygulanamaz.”
Belirleyici Unsur: Yönetim Planı
Apartmanlarda asansör masraflarının nasıl paylaşılacağı konusunda bakılması gereken ilk resmi belge Yönetim Planı‘dır.
- Yönetim Planında Muafiyet Varsa: Eğer binanın yönetim planında “Zemin veya alt katta oturan kat malikleri asansör bakım ve onarım giderlerinden muaftır” şeklinde açık bir madde yer alıyorsa, alt kat sahipleri bu masraflardan sorumlu tutulamaz.
- Yönetim Planında Madde Yoksa: Yönetim planında konuya dair özel bir muafiyet belirtilmemişse, Kat Mülkiyeti Kanunu’nun genel hükümleri devreye girer.
Kanuna Göre Asansör Ortak Tesistir
Yasal düzenlemelere göre asansör, yapının ortak tesisleri arasında yer alır. Yönetim planında aksi bir hüküm yoksa, tüm kat malikleri ortak tesislerin bakım ve onarım masraflarına katılmak zorundadır.
Yasal paylaşıma göre;
- Kapıcı, kaloriferci, bekçi ve bahçıvan giderleri daire sahipleri arasında eşit bölünür.
- Asansör bakım, onarım ve işletme gibi diğer ortak giderler ise arsa payı oranında paylaştırılır.
Kat Malikleri Ne Yapmalı?
Alt katta oturduğu için asansör giderini ödemek istemeyen veya komşularıyla bu konuda anlaşmazlık yaşayan daire sahiplerinin öncelikle bağlı bulundukları Tapu Müdürlüğü’nden ya da bina yönetiminden bina yönetim planını temin edip incelemeleri gerekiyor. Plan muafiyet öngörüyorsa ödeme yapılmaz; ancak muafiyet yoksa “kullanmıyorum” gerekçesiyle masraftan kaçınmak hukuken mümkün değildir.