6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinin ardından Türkiye genelinde hız kazanan kentsel dönüşüm çalışmaları, finansman ve koordinasyon engellerine takılınca devreye ezber bozan yeni bir model girdi. Doğu Akdeniz İnşaat Müteahhit Birlikleri Federasyonu (DAİMFED) tarafından hazırlanan ve Adana’da hayata geçirilmesi planlanan yeni sistemle birlikte, kentsel dönüşüm projelerinde bankalar adeta birer müteahhit gibi sorumluluk üstlenecek.
“Tabut Binalar” İçin Kentsel Dönüşüm Platformu Kuruluyor
Özellikle mühendislik hizmeti almamış, bilim ve fen kurallarından uzak inşa edilen yapılara “tabut bina” nitelendirmesi yapan DAİMFED Genel Başkanı Mustafa Karslıoğlu, kentsel dönüşüm sürecini yavaşlatan en büyük iki etkenin koordinasyon eksikliği ve finansman krizi olduğunu vurguladı.
Süreci hızlandırmak adına Adana Valiliği öncülüğünde, ilgili tüm kurumların tek bir çatı altında toplanacağı “Kentsel Dönüşüm Platformu” kuruluyor. DAİMFED koordinasyonunda işleyecek bu platform sayesinde, kurumlar arasında yaşanan bürokratik tıkanıklıklara anında müdahale edilerek çözümler üretilecek. Bu modelin, deprem bölgesindeki diğer 11 ile de örnek teşkil etmesi hedefleniyor.
Yeni Sistem Nasıl İşleyecek? Bankalar Nasıl Müteahhit Olacak?
Kentsel dönüşümün önündeki en büyük bariyer olan maddi imkansızlıkları aşmak için geliştirilen yeni modelde bankalar aktif birer aktör haline geliyor. Sistemin işleyiş mantığı ise oldukça net:
- Hak Sahiplerinin Korunması: Dönüşüm alanındaki (örneğin bir yapı adasındaki) vatandaşlara mevcut konutlarının tam karşılığı verilecek.
- Arsa Payı Bankaya Geçecek: Vatandaşların hakları teslim edildikten sonra geriye kalan arsa payı, projeye finansman sağlayan bankanın mülkiyetine geçecek.
- Proje Yönetimi ve Satış: Bankalar, tıpkı bir müteahhit gibi projenin yapımını üstlenecek, tamamlanan fazla konutların satışını gerçekleştirerek hem kendi finansmanını çıkaracak hem de dönüşümün durmaksızın ilerlemesini sağlayacak.
“Güney Adana 15 Yıl Önce Dönüşmeliydi”
Adana’nın güney bölgelerinde kentsel dönüşümün çok geciktiğini ifade eden Karslıoğlu, yerel yönetimlerin ve belediye başkanlarının teknik ekipleriyle birlikte sahada daha aktif rol alması gerektiğinin altını çizdi. Türkiye’deki mevcut yapı stokunda orta gelir grubuna yönelik konut açığından ziyade, riskli ve eski yapıların yenilenmesi krizinin olduğunu belirten DAİMFED Başkanı, bankaların sisteme dahil olmasıyla kentsel dönüşümde tıkanan damarların açılacağını ifade etti.