Türkiye genelinde hız kazanan kentsel dönüşüm projeleri, binlerce kiracıyı “şimdi ne olacak?” sorusuyla karşı karşıya bırakıyor. Binanın riskli yapı ilan edilmesiyle başlayan süreçte kiracıların sahip olduğu yasal haklar, çoğu zaman tam olarak bilinmiyor. Gayrimenkul Hukukçusu Av. Çiğdem Kezer, kentsel dönüşüm kıskacındaki kiracıların haklarını ve izlemeleri gereken yolu anlattı.
1. Taşınma Yardımı ve Kira Desteği
Kentsel dönüşüm kapsamında tahliye edilen kiracılar için en önemli hakların başında devlet desteği geliyor. Riskli yapıda ikamet eden kiracılar, binanın boşaltılması aşamasında tek seferlik taşınma yardımı alabiliyor. Bu yardımın miktarı illere göre değişiklik gösterse de kiracıların bu hakkı talep edebilmeleri için binanın resmen “Riskli Yapı” olarak tescil edilmiş olması gerekiyor.
2. Yeni Sözleşmede Öncelik Hakkı: Geri Dönüş Mümkün mü?
En çok merak edilen konulardan biri de eski kiracının, yenilenen binaya geri dönüp dönemeyeceği. Hukuki düzenlemelere göre, kentsel dönüşüm sonrası tamamlanan yeni binada, eski kiracıların “öncelikli kiralama hakkı” bulunuyor.
- Şartlar: Ev sahibi, binayı yeniden inşa ettikten sonra öncelikle eski kiracısına teklif götürmek zorunda.
- Süre: Bu teklif, binanın bitiminden itibaren bir ay içinde yazılı olarak yapılmalı.
3. Bildirim Yapılmazsa Tazminat Hakkı Doğuyor
Eğer mülk sahibi, kentsel dönüşüm sonrası yenilenen taşınmazı eski kiracısına teklif etmeden başkasına kiralarsa, ağır bir yaptırımla karşı karşıya kalabiliyor.
- Tazminat Miktarı: Bu kurala uymayan ev sahipleri, eski kiracısına son kira yılında ödenmiş olan bir yıllık kira bedelinden az olmamak üzere tazminat ödemekle yükümlü tutulabiliyor.
4. Tahliye Süreci Nasıl İşlemeli?
Binanın riskli yapı ilan edilmesinin ardından kiracılara tahliye için yasal süreler tanınır. Genellikle 60 günden az olmamak üzere verilen bu süreler, tebligatla başlar. Kiracıların bu süreçte mağdur olmaması için tebligat tarihlerini takip etmeleri ve taşınma yardımı başvurularını zamanında yapmaları kritik önem taşıyor.