Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), gayrimenkul sektörünü ve finansal piyasaları yakından ilgilendiren kritik bir karara imza attı. Konut kredilerinden kredi kartı limitlerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan bu yeni düzenlemeler, hem sektör profesyonelleri hem de ev sahibi olmak isteyenler için yeni bir dönemi başlatıyor.
Yeni düzenleme ile konut kredisi kullanımında uzun süredir uygulanan birinci el (sıfır) ve ikinci el konut ayrımı kaldırıldı. Artık kredi tutarının konut değerine oranında (LTV) konutun durumu değil, enerji sınıfı ve depreme dayanıklılık gibi kriterler ön planda olacak.
- Enerji Sınıfı Avantajı: 2010 yılından sonra inşa edilen ve asgari “C” enerji sınıfına sahip olan binalar, avantajlı kredi değer oranı kapsamına alındı.
- İlk Evini Alacaklara Destek: Düzenleme, özellikle enerji verimliliği yüksek ve depreme dayanıklı konutların alımını teşvik ederken, ilk konutunu alacak tüketicileri desteklemeyi hedefliyor.
- Ek Konut Sahiplerine Kısıtlama Sürüyor: Hali hazırda kendisinin, eşinin veya 18 yaş altı çocuklarının üzerine evi bulunanlar için kredi oranlarının %75 azaltılarak uygulanması kuralı devam edecek.
Kredi Kartları ve Borç Yapılandırmada Yeni Kurallar
BDDK sadece konut piyasasını değil, bireysel borçluluk oranlarını da dengelemek amacıyla önemli adımlar attı:
- 48 Ay Vadeyle Yapılandırma: Ödemesi 30 günü aşan ihtiyaç kredileri ve dönem borcu ödenemeyen kredi kartları için 3 ay içinde başvurulması halinde 48 aya kadar yapılandırma imkanı tanındı.
- Limitlere “Gelir” Ayarı: Kredi kartı limitleri artık sadece belgelenebilir gelir üzerinden belirlenecek. İlk yıl için gelirin 2 katı, sonraki yıllarda ise 4 katı sınırı sıkı bir şekilde uygulanacak.
- 400 Bin TL Üzeri Limitlere Müdahale: Toplam kart limiti 400 bin TL’nin üzerinde olan ancak bu limiti aktif kullanmayan müşterilerin limitleri bankalarca kısmen azaltılacak. Tüm limitlerin 1 Ocak 2027’ye kadar gelirle tam uyumlu hale getirilmesi hedefleniyor.
Kredili Mevduat Hesabı (KMH) Sınırı
Bireysel müşterilerin KMH (ek hesap) limitleri, belgelenebilir aylık ortalama gelirlerinin en fazla 2 katı olabilecek. Eğitim ödemeleri için açılan özel KMH hesapları ise bu sınırlamanın dışında tutuldu.
Bu hamle, bir yandan alt gelir grubunun konut sahipliğini desteklemeyi amaçlarken, diğer yandan kontrolsüz borçlanmanın ve yasa dışı faaliyetlerin (bahis vb.) finansal sistem üzerinden engellenmesini hedefliyor. Gayrimenkul editörleri ve sektör paydaşları için bu değişim, özellikle “enerji verimliliği” ve “deprem güvenliği” kriterlerinin konut pazarlamasında çok daha kritik bir rol oynayacağını gösteriyor.