Türkiye genelinde konut piyasası, yüksek seyreden kredi maliyetleri ve sıkılaşan finansman koşullarının gölgesinde hareketli bir ayı geride bıraktı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan ağustos ayı verilerine göre, ülke genelinde konut satışları yıllık bazda yüzde 14,7 oranında azalarak 127 bin 410 seviyesine geriledi.
Finansman Baskısı Talebi Öteliyor
Konut pazarındaki bu yavaşlamada; yüksek konut fiyatlarının yanı sıra sıkı parasal duruşun getirdiği kredi maliyetleri belirleyici oldu. Yüksek faiz ortamı tüketicilerin konut alım kararlarını ertelemesine yol açarken, katılım finansmanı gibi alternatif kaynaklara olan yönelim dikkat çekti.
Satış türlerinin detaylarına bakıldığında;
- İlk El Konutlar: Sıfır konut satışları geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 4,5 azalarak 44 bin 378 oldu. Sıfır konutların toplam pazardaki payı yüzde 34,8 olarak gerçekleşti.
- İkinci El Konutlar: İkinci el piyasasında düşüş daha belirgin yaşandı. Yüzde 19,4’lük gerilemeyle 83 bin 32 konut el değiştirdi. İkinci elin toplam satışlar içindeki payı ise yüzde 65,2 seviyesinde kaldı.
İpotekli Satışlar Yönünü Yukarı Çevirdi
Genel konut satışlarındaki düşüşe rağmen, ipotekli (kredili) konut satışlarında sürpriz bir artış kaydedildi. Ağustosta ipotekli konut satışları yıllık yüzde 7,2 artış göstererek 22 bin 131’e yükseldi ve toplam satışlar içinde yüzde 17,4’lük pay aldı. Peşin ve diğer yöntemlerle yapılan satışlar ise yüzde 18,3 azalışla 105 bin 279 olarak kayıtlara geçti.
Yabancıya Satış Yatay Seyretti
Yabancılara yapılan konut satışları ağustos ayında geçen yılın aynı dönemine göre neredeyse değişim göstermeyerek (%0,1 artışla) 1.938 oldu. Yabancıların toplam konut alımları içindeki payı yüzde 1,5 düzeyinde kaldı.
Ülke uyruklarına göre sıralamada ilk sıra yine değişmedi:
- Rusya Federasyonu: 343 konut
- Ukrayna: 147 konut
- İran: 140 konut
Ticari Gayrimenkulde de Gerileme Var
Konut sektöründeki durgunluk iş yeri piyasasına da yansıdı. Ağustosta toplam iş yeri satışı, yıllık bazda yüzde 6,4 gerileyerek 15 bin 937 seviyesinde kaldı. İlk el iş yeri satışları yüzde 5,2 artışla 5 bin 172’ye çıkarken, ikinci el iş yeri satışları yüzde 11,1 azalarak 10 bin 765’e düştü. Öte yandan, ipotekli iş yeri satışlarının yüzde 67,6 gibi yüksek bir oranla artarak 652 adede ulaşması ticari taraftaki dikkat çeken finansman hareketliliğini ortaya koydu.