Yüksek faizler ve daralan kredi limitleri nedeniyle tıkanma noktasına gelen gayrimenkul piyasasında, geliştiriciler inisiyatif alarak finansman yükünü üstlendi. Kendi öz kaynaklarıyla “şirket içi sıfır faiz” modelleri geliştiren müteahhitler, hem alıcıya nefes aldırıyor hem de 260 alt sektörü besleyen üretim çarklarını döndürüyor.
Bankaların konut kredisi musluklarını kısması ve rekor seviyelere ulaşan kredi maliyetleri, gayrimenkul sektöründe finansman modellerinin sil baştan yazılmasına yol açtı. Banka kanalıyla konuta erişimin zorlaşması üzerine harekete geçen inşaat firmaları, kendi bünyelerinde geliştirdikleri esnek ödeme planlarıyla piyasaya doğrudan likidite desteği sağlamaya başladı.
Kâr marjlarından fedakârlık eden geliştiriciler; 48 aya varan sıfır faizli vadeler, ötelenen peşinatlar ve teslimde başlayan taksit modelleriyle hem alıcıların bekleme eğilimini kırıyor hem de yeni şantiyelerin finansmanını güvence altına alıyor.
260 Alt Sektör İçin Kritik Can Suyu
İnşaat şirketlerinin faiz maliyetini üstlenerek sunduğu bu modeller, sadece satış adetlerini artırmayı hedeflemiyor. Demirden çimentoya, mobilyadan aydınlatmaya kadar ekonomide doğrudan 260 farklı alt sektörü besleyen inşaat ekosisteminin kesintisiz çalışması amaçlanıyor.
Üretimin durması durumunda ortaya çıkacak arz açığının orta vadede fiyatları daha da yukarı taşıma riskine dikkat çeken sektör temsilcileri, kampanya yarışıyla hem yüz binlerce kişiye sağlanan istihdamı koruyor hem de tedarik zincirindeki nakit akışını ayakta tutuyor.
Piyasayı Canlandıran 5 Temel Ödeme Modeli
Firmaların portföylerinde en sık öne çıkan şirket içi finansman yöntemleri şunlardan oluşuyor:
- Sıfır Faizli Uzun Vade: %30 ila %50 arasında peşinat ödeyen alıcılara, kalan borç firma bünyesinde 24, 36 veya 48 aya kadar faizsiz ya da piyasa ortalamasının oldukça altındaki maliyetlerle vadelendiriliyor.
- Peşinat Erteleme: Düzenli geliri olan ancak peşinatta zorlanan alıcılar için peşinat tahsilatı konut teslimine veya sözleşmeden 1 yıl sonrasına öteleniyor.
- Ara Ödemeli (Balon) Planlama: Aylık taksitleri makul seviyelerde tutmak adına, her 6 ayda bir veya yılda bir defa toplu ara ödemeler kurgulanıyor.
- Taksitleri Teslimde Başlatma: “Hem kira hem taksit ödeyemem” diyen alıcılar için inşaat süresince yalnızca peşinat alınıyor; taksit ödemeleri ise fiili anahtar teslimiyle eş zamanlı başlatılıyor.
- Düşük Peşinat Eşiği: Bankaların uyguladığı yüksek peşinat bariyeri, şirket içi özel sözleşmelerle %10 ila %20 bandına kadar çekilerek konuta giriş maliyeti hafifletiliyor.