Gayrimenkul alım satımında yıllardır süregelen “Önce para mı yatsın, tapu mu verilsin?” ikilemi sona eriyor. Ticaret Bakanlığı ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM) iş birliğiyle hayata geçirilen “Güvenli Ödeme Sistemi”, daha önce yapılan ertelemelerin ardından 1 Aralık itibarıyla taşınmaz satışlarında zorunlu hale geliyor. Yeni düzenlemeyle birlikte nakit taşıma stresi, sahte para riski ve son dakika EFT iptali dolandırıcılıkları tarihe karışıyor.
Alıcı ve Satıcı İçin Eş Zamanlı Güvence
Mevcut uygulamada taraflar arasındaki en büyük anlaşmazlık, satış bedelinin hangi aşamada transfer edileceği noktasında yaşanıyordu. Satıcı tapuyu devretmeden parayı hesabında görmek isterken, alıcı ise devir işlemi onaylanmadan yüklü meblağları göndermekten çekiniyordu.
1 Aralık’tan itibaren devreye girecek zorunlu uygulamayla tapu devri ile paranın hesaba geçmesi eş zamanlı gerçekleşecek. Satış bedeli, tapu müdürlüğünde son imzalar atılıp resmi tescil tamamlanana kadar yetkili aracı finans kuruluşu bünyesinde bloke edilecek. Devir tamamlandığı anda sistem otomatik olarak blokeyi kaldıracak ve para satıcının hesabına aktarılacak.
Sistem Nasıl İşleyecek? Adım Adım Satış Süreci
Yeni dönemde ev, iş yeri veya arsa satacak kişilerin izleyeceği işlem adımları şu şekilde kurgulandı:
- Web-Tapu Başvurusu: Satıcı veya yetkili emlak danışmanı, Web-Tapu sistemi üzerinden randevu ve satış başvurusunu oluştururken “Güvenli Ödeme Sistemi” seçeneğini işaretleyecek.
- Referans Numarası: Sistem tarafından alıcı ve satıcıya SMS aracılığıyla işleme özel bir referans numarası iletilecek.
- Paranın Bloke Edilmesi: Alıcı, protokol kapsamında sisteme entegre olan bankalar veya Takasbank arayüzünden referans numarasını girerek satış bedelini yatıracak. Para, tapu tesciline kadar korumalı havuz hesapta bloke altında tutulacak.
- Tapuda İmzalar ve Anında Transfer: Taraflar tapu müdürlüğüne giderek devir imzalarını atacak. Tapu memurunun tescil işlemini onaylamasıyla birlikte sistemdeki bloke kalkacak; satış tutarı anında satıcının banka hesabına geçecek.
Eğer taraflardan biri işlemden vazgeçerse ya da tapuda herhangi bir hukuki engel çıkarsa, satış tescil edilmeyeceği için blokeli para doğrudan alıcıya iade edilecek.
Hangi Ödemeleri Kapsıyor?
Uygulama; konut, arsa, tarla ve ticari mülk ayrımı olmaksızın tüm taşınmaz satışlarında nakit, havale veya EFT ile yapılacak ödemeleri kapsıyor. Böylece tapu dairelerine çanta dolusu nakit parayla gitme devri biterken; çalınma, sahte para veya paranın eksik sayılması gibi operasyonel mağduriyetlerin önüne geçilecek.
Bakanlık ve sektör temsilcileri, sistemin yalnızca dolandırıcılığı önlemekle kalmayıp aynı zamanda gayrimenkul piyasasındaki kayıt dışılığı ve vergi kayıplarını asgari düzeye indireceğini vurguluyor.
Tapu Randevusu Olanlar Ne Yapmalı?
1 Aralık ve sonrasında tapu devri planlayan mülk sahipleri ile gayrimenkul yatırımcılarının, sözleşme hazırlıklarını ve ödeme takvimlerini bu altyapıya göre planlaması gerekiyor. Bankaların entegrasyon süreçleri ve işlem komisyon bedellerine ilişkin detaylar süreç yaklaştıkça Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile yetkili bankalar üzerinden ilan edilecek.