Yakınının vefatı sonrası miras işlemlerini başlatmak isteyen vatandaşların ilk durağı genellikle noterler oluyor. Hızlı ve pratik bir şekilde “Mirasçılık Belgesi” (Veraset İlamı) almayı uman bir kişi, noter ekranında “Aile tablosu görünmüyor” uyarısı ile karşılaştığında büyük bir tedirginlik yaşayabiliyor.
Peki, noterde aile tablosunun çıkmaması miras hakkının kaybedildiği anlamına mı geliyor? Yasal mirasçılık sistemde silindi mi? İşte akıllardaki soru işaretlerini giderecek sürecin tüm detayları…
Hayır, Mirasçılık Hakkınız Kaybolmadı!
Noter ekranında aile tablosunun görünmemesi veya sistemin veraset ilamına onay vermemesi, kesinlikle mirasçı olamayacağınız anlamına gelmez.
Buradaki temel neden fully tekniktir: Noterlerin kullandığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri (NVİ) entegrasyon ekranları, yalnızca net ve karmaşık olmayan soybağı kayıtlarını otomatik sorgulamaya yetkilidir. Soybağında evlat edinme, eski Türkçe kayıtlar, soyadı değişiklikleri, yurt dışı doğum/ölüm bildirimleri, birden fazla evlilik veya nüfus kaydında düzeltme gibi detaylar bulunduğunda noter ekranı güvenlik gerekçesiyle işlem yapmaz ve uyarı verir.
Çözüm İçin Ne Yapmak Gerekiyor?
Noter kapısından eliniz boş dönmüş olabilirsiniz ancak çözüm oldukça nettir: Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurmak.
Süreç şu adımlarla işler:
- Dilekçe İle Başvuru: Vefat eden kişinin (müteveffanın) son ikametgahının bulunduğu yerdeki veya kendi bulunduğunuz yerdeki Sulh Hukuk Mahkemesi’ne hitaben yazılmış bir mirasçılık belgesi istemi dilekçesi hazırlamalısınız.
- Kapsamlı İnceleme: Mahkemeler, Nüfus Müdürlüğü’nün tüm arşiv ve detaylı kütük sistemlerine erişim yetkisine sahiptir. Noterlerin göremediği kapalı kütükler, eski soybağı bağları ve detaylı nüfus kayıtları mahkemece titizlikle incelenir.
- Belgenin Hazırlanması: İnceleme sonucunda yasal mirasçı olduğunuz tespit edildiğinde, hak ettiğiniz Mirasçılık Belgesi mahkeme tarafından düzenlenerek tarafınıza teslim edilir.
Duruşmalı, Yıllar Süren Bir Dava mı Sizi Bekliyor?
Vatandaşların en çok çekindiği konulardan biri de mahkeme sürecinin aylarca veya yıllarca süreceği düşüncesidir. Ancak endişelenmeye gerek yok.
Veraset ilamı istemi bir “çekişmesiz yargı” işidir. Yani ortada bir davalı veya taraflar arası kavga bulunmaz. Mahkeme, dosya üzerinden nüfus kayıtlarını inceleyerek karar verir. Çoğu zaman duruşma açılmasına dahi gerek kalmadan, yalnızca evrak takibiyle kısa süre içerisinde veraset ilamınızı alabilirsiniz.
Noterden eli boş dönmek hakkınızı kaybettiğiniz anlamına gelmez, yalnızca yetkili merci olarak adresinizi Sulh Hukuk Mahkemesi olarak değiştirmeniz gerektiğine işaret eder.