Birçok mülk sahibinin kira sözleşmesine eklediği “Ev boyalı teslim edilmiştir, boyalı geri alınacaktır” maddesi, Yargıtay’ın emsal kararı karşısında artık hiçbir hukuki bağlayıcılığa sahip değil.
Konuyu hukuki boyutlarıyla değerlendiren Bursa Barosu avukatlarından Selman Nuri Kaya, kontrata yazılan bu tür ibarelerin kiracıyı zorunlu kılmadığını belirterek yasal çerçeveyi şu sözlerle özetliyor:
“Eğer duvarlara bilerek zarar vermediyseniz, çocukların duvarı çizmesi veya hor kullanım gibi bir durum yoksa; sadece yılların getirdiği olağan eskime, solma veya tavan kirlenmesi yaşandıysa bu kiracının sorumluluğunda değildir. Doğal kullanım sonucu ortaya çıkan bu tür tadilat ve boya masrafları tamamen ev sahibine aittir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi de verdiği emsal kararında, sözleşmede yer alsa dahi boya-badananın kiracı için bir zorunluluk teşkil etmediğini açıkça belirtmiştir.”
Türk Borçlar Kanunu Sınırları Çizdi: Olağan Aşınma mı, Hor Kullanım mı?
Kiracının tahliye sırasındaki sorumluluk sınırları, Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 334. maddesi ile net bir şekilde korunuyor. Kanunun çizdiği sınır ise oldukça açık:
- Olağan Aşınma (Ev Sahibinin Sorumluluğunda): Duvar boyalarının zamanla güneş ışığından solması, mobilya arkalarında oluşan doğal kararmalar, küçük sıyrıklar veya parkelerin yıllar içinde matlaşması “olağan kullanım” standardına girer. Kiracı bu yıpranmalardan mesul tutulamaz.
- Kötü Kullanım / Hor Kullanma (Kiracının Sorumluluğunda): Duvarların kırılması, derin yarıklar açılması, evcil hayvanların boyaya geri dönülemez zararlar vermesi veya duvarların boyanamayacak şekilde tahrip edilmesi durumunda oluşan zarar kiracıdan tahsil edilir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin Emsal Kararı Ne Diyor?
Yargıtay’ın içtihat metninde, kiracının haklarını güvence altına alan şu ifadelere yer verildi: “6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu 316. maddesi hükmü uyarınca kiracı kiralananı tam bir özenle kullanmak ve aynı Kanunun 334. maddesi gereğince sözleşme sonunda aldığı hali ile kiralayana teslim etmekle yükümlüdür. Ancak, kiracı sözleşmeye uygun kullanma dolayısıyla oluşan eskime ve bozulmalardan sorumlu olmayıp münhasıran kötü kullanım nedeniyle oluşan zarar ve hasardan sorumludur.”
Depozitosu Haksız Kesilen Kiracı Ne Yapmalı?
Evi tahliye ederken mülk sahibinin sadece boya-badana gerekçesiyle depozitoyu iade etmekten kaçınması durumunda izlenecek hukuki harita da netleşti.
Avukat Selman Nuri Kaya, haklarını aramak isteyen kiracılara şu tavsiyede bulunuyor: Evin özenle kullanılmasına rağmen haksız kesinti yapılması durumunda kiracılar, E-Devlet Kapısı üzerinden ya da doğrudan adliyeye giderek icra takibi başlatabilir ve depozitolarının iadesini yasal yollardan geri alabilirler.