Türkiye konut piyasasında taşlar yerinden oynamaya devam ediyor. Son dönemde artan inşaat maliyetleri, kredi faizlerinin ulaşılamaz seviyelere çıkması ve konut arzındaki daralma, rotayı tamamen değiştirdi. Bir zamanlar “kira ödeyeceğime taksit öderim” diyen orta gelir grubu, bugün yüksek fiyatlar ve kredi engeli nedeniyle kiracı kalmaya adeta “mahkum” edildi.
Kredi Muslukları Kapalı, Fiyatlar Zirvede
Konut alım satım dengesinin bozulmasındaki en büyük etken, bankaların kredi iştahının kesilmesi oldu. Mevduat faizlerinin cazibesi yatırımcıyı emlak yerine nakde yönlendirirken, ihtiyacı için ev almak isteyen vatandaş ise %3-5 bandına sıkışan aylık konut kredisi faizleriyle karşı karşıya kalıyor.
Bu durum, piyasada şu çarpıcı tabloyu ortaya çıkarıyor:
- Birikim Yetersizliği: Peşinat miktarlarının milyon liralara ulaşması, tasarruf yapmayı imkansız kılıyor.
- Yüksek Taksitler: Çekilecek kredinin aylık geri ödemesi, ortalama bir hane gelirinin iki-üç katına ulaşmış durumda.
- Arz Sıkıntısı: Yeni projelerin azlığı, mevcut konutların değerini suni olarak yüksek tutmaya devam ediyor.
Kiracı Sayısında Zorunlu Artış
Eskiden geçiş süreci olarak görülen “kiracılık”, güncel ekonomik veriler ışığında kalıcı bir yaşam biçimine dönüşüyor. Uzmanlar, konut sahipliği oranının son yılların en düşük seviyelerine gerileyebileceğine dikkat çekiyor. Konut alamayan kitlenin kiralık evlere yüklenmesi ise kira fiyatları üzerindeki baskıyı artırarak yeni bir kriz sarmalı yaratıyor.
Yatırımcı Beklemede, İhtiyaç Sahibi Çaresiz
Piyasadaki bu “dengesizlik” hali, gayrimenkulü güvenli liman gören yatırımcıyı da temkinli olmaya itiyor. Ancak asıl darbeyi, barınma ihtiyacını karşılamak için ilk evini alacak olanlar alıyor. Sektör temsilcileri, piyasada gerçek bir dengelenme sağlanması için düşük faizli konut kampanyaları veya arzı artıracak yapısal reformların şart olduğu görüşünde birleşiyor.
