Kiralık konut piyasasında ev sahipleri ile kiracılar arasındaki anlaşmazlıklara her gün bir yenisi ekleniyor. Ancak son dönemde sıkça duyduğumuz bir durum var ki, işin ucu hapis cezasına kadar uzanabiliyor: Ev sahibinin eve habersiz girmesi.
“Ev benim değil mi, istediğim zaman girer durumuna bakarım” ya da “Yedek anahtar bende var, acil bir şey olur diye girdim” diyen mülk sahiplerini çok ciddi yasal yaptırımlar bekliyor. Hukukçular uyarıyor: Tapu sahibi olmak, kiracının kullanım hakkını ve özel hayatının gizliliğini ihlal etme hakkı vermez!
Peki, ev sahibinin kiracının evine habersiz girmesinin cezası nedir? Hangi durumlarda hapis cezası verilir? İşte detaylar…
Mülkiyet Hakkı ile Kullanım Hakkı Karıştırılmamalı
Gayrimenkul sektöründe en sık yapılan hataların başında mülkiyet hakkı ile kullanım hakkının karıştırılması geliyor. Ev sahibinin taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkı devam etse de, imzalanan kira sözleşmesi süresince o konutun fiili kullanım hakkı tamamen kiracıya aittir.
Yasal olarak kira sözleşmesi devam ettiği müddetçe, kiracının rızası olmadan konuta girilmesi açık bir hak ihlalidir.
TCK Madde 116: 2 Yıla Kadar Hapis Cezası!
Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 116. maddesinde düzenlenen “Konut Dokunulmazlığının İhlali” suçu, bu durumun yasal sınırlarını net bir şekilde çiziyor.
Kiracısının açık rızası ve bilgisi olmadan yedek anahtarla veya başka bir yöntemle eve giren ev sahipleri hakkında, şikayet üzerine ceza soruşturması başlatılabiliyor. Bu suçun temel cezası 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası olarak uygulanıyor.
Üstelik bu izinsiz giriş;
- Cebir veya tehdit kullanılarak,
- Gece vakti,
- Birden fazla kişiyle birlikte (örneğin emlakçı veya başka bir yakınla birlikte) gerçekleştirilirse ceza daha da ağırlaşıyor.
Yedek Anahtar Sınırsız Yetki Vermez! Pek çok ev sahibi, acil durumlar gerekçesiyle yedek anahtar bulunduruyor. Ancak uzmanlar, yedek anahtarın sadece mülk sahibinde durmasının bir suç oluşturmadığını, fakat bu anahtarın kiracıdan izinsiz şekilde kilit açılarak kullanılmasının doğrudan suç teşkil ettiğini belirtiyor.
Ev Sahibi Hangi Durumlarda Eve Girebilir?
Elbette ev sahibinin de yasal olarak konuta girmesi gereken durumlar olabilir. Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 319. maddesi bu durumları düzenlemektedir. Ev sahibi;
- Konutun satışı veya yeniden kiralanması durumunda evi adaylara göstermek,
- Zorunlu bakım, onarım ve tadilat çalışmalarını gerçekleştirmek için eve girebilir.
Ancak bunun da katı kuralları vardır: Bu ziyaretlerin mutlaka önceden kiracıya haber verilmesi, uygun gün ve saatin karşılıklı olarak belirlenmesi ve kiracının onayıyla yapılması şarttır. Ev sahibinin tek taraflı karar verip kapıyı açarak içeri girmesi hukuken mümkün değildir.
Acil Durum İstisnası Nedir?
Yangın, su baskını, doğal gaz kaçağı gibi binayı veya çevreyi tehlikeye atan acil durumlarda konuta doğrudan müdahale edilebilir. Ancak bu gibi olağanüstü hallerde dahi kapının çilingirle açılması gerekiyorsa durumun polis, itfaiye veya apartman yönetimi gibi yetkililer eşliğinde yapılması ve mutlaka bir tutanakla kayıt altına alınması gerekir.
Kiracı Hak İhlali Durumunda Ne Yapmalı?
Ev sahibinin izinsiz olarak eve girdiğini fark eden veya tespit eden kiracılar, yasal haklarını arayabilirler. Bu süreçte savcılığa şikayette bulunurken şu deliller büyük önem taşır:
- Apartman veya site içi güvenlik kamerası kayıtları,
- Komşuların tanıklıkları,
- Ev içi güvenlik kamerası (varsa) görüntüleri,
- Ev sahibinin “Eve girdim, baktım” gibi itiraf içeren mesajlaşmaları veya aramaları.
Bu delillerle birlikte Cumhuriyet Savcılığı’na suç duyurusunda bulunularak yasal süreç başlatılabilir.
Hem ev sahiplerinin hem de kiracıların gelecekte ciddi hukuki problemlerle karşılaşmaması için tüm süreçlerin karşılıklı iletişim, hoşgörü ve yazılı (SMS, WhatsApp vb.) onaylar çerçevesinde yürütülmesi en sağlıklı yoldur.
