Metropollerde konut fiyatlarının doygunluk noktasına ulaşması, arsa geliştirme maliyetlerindeki artış ve yüksek faiz ortamının getirdiği finansman darboğazı, gayrimenkul yatırımcısını ve konut alıcısını Anadolu kentlerine yöneltti. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri doğrultusunda derlenen rakamlara göre, eylül ayında 81 ilin 48’inde ilk el (sıfır) konut satışları yıllık bazda artış kaydederken, 30 ilde düşüş yaşandı.
Üç büyükşehirde ve kıyı bandında ilk el konut satışları ivme kaybetti; İstanbul’da yüzde 0,99, İzmir’de yüzde 9,3 ve Antalya’da yüzde 2,3 oranında gerileme görüldü. Buna karşın tasarruf finansman modellerinin yoğun ilgi gördüğü, arsa maliyetlerinin görece daha düşük kaldığı ve “arsadan ev” projelerinin hız kazandığı Anadolu şehirlerinde rekor artışlar kaydedildi.
Zirvede Şırnak ve Bingöl Var
Sıfır konut satış artışında Doğu ve Güneydoğu Anadolu ile Karadeniz illeri öne çıktı:
- Şırnak: %138,2 artışla ilk el konutta en sert yükselişin yaşandığı kent oldu.
- Bingöl: %114,6 artışla ikinci sıraya yerleşti.
- Adıyaman (%79,9), Zonguldak (%76,4), Elazığ (%76,2), Bayburt (%69,1), Muş (%63,4) ve Iğdır (%50,4) sıfır konutta yüzde 50 büyüme barajını aşan diğer iller oldu.
Satışların en sert gerilediği kent ise yüzde 50,6’lık daralmayla Artvin oldu. Artvin’i sırasıyla Ardahan (%34), Giresun (%30,2), Rize (%23,8) ve Diyarbakır (%23,5) izledi.
İkinci El Düşüşte, İlk El Piyasayı Taşıyor
Yurt genelinde toplam konut satışları eylül ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 9,26 azalarak 156 bin 918 adetten 142 bin 390 adede indi. Bu düşüşün ana kaynağını uzun süredir pazarın yükünü çeken ikinci el segmenti oluşturdu.
İkinci el konut satışları yüzde 15,3 gerileyerek 90 bin 871 adede düşerken; sıfır konut satışları genel piyasanın aksine yüzde 3,85 artarak 51 bin 519 adede ulaştı. İkinci eldeki daralma özellikle Ordu (%32,6), Tokat (%30), Manisa (%28,6) ve Çanakkale (%27,3) gibi bölgelerde belirgin hissedildi.
Ticari Gayrimenkulde Başkent ve Karadeniz Ayrışması
İş yeri ve ticari gayrimenkul pazarında da benzer bir coğrafi ayrışma gözlemlendi. İstanbul’da iş yeri satışları yüzde 28,4 daralırken, Ankara ticari tarafta güçlü bir ivme yakalayarak satışlarını yüzde 10,5 artışla 2 bin 771 adede çıkardı.
Karadeniz’in lojistik ve ticaret merkezlerinden Samsun’da iş yeri satışları yüzde 34,2 artış gösterirken; sanayi koridorundaki Sakarya ve Tekirdağ’da ticari gayrimenkul talebi yüzde 20’nin üzerinde büyüme kaydetti. Buna karşın Trabzon’da iş yeri satışları yüzde 31,2 azalarak ters yönde hareket etti.
